Met 7 markante dames en 1 begeleidster zijn we gisteren 11 september vertrokken op Zaventem richting Filipijnen. De sfeer zat er direct al goed in. Annemie Melaerts werd nogal serieus gefouilleerd door de douane en gelukkig ontdekten ze dat de gespen van haar schoenen de boosdoener waren. Zeven giechelende dames namen haar verder mee en zo vlogen we met wat nogal een turbulente vlucht was naar Amsterdam. Tijdens het inchecken voor de vlucht naar Manilla ontdekte de douane dat iemand een groot mes het vliegtuig wilde binnensmokkelen. De vlucht is zonder de persoon vertrokken. De vlucht van Amsterdam naar Manilla verliep uitstekend. Sommigen sliepen op de grond en sommigen hebben alle hoekjes van het vliegtuig gezien.

Na een zachte landing werden we in Manilla buiten door Jozef en Elvie opgewacht. De vochtige warmte kwam ons ook al tegemoet. Eventjes verstand op nul wetende dat we de komende elf dagen deze warme vochtigheid zullen moeten kunnen verdragen. Met 3 taxi’s werden we naar ons hotel overgebracht. Vandaag is het zondag en volgens de taxichauffeur is het een heel rustige dag maar naar ons gevoel eigenlijk niet zo rustig, links en rechts voorbij stekende toeterende auto’s... Hoge flatgebouwen steken sterk af tegen de kleine armzalige krottenwijken.

Na een frisse douche in het hotel zijn we gaan eten in een gezellig eetrestaurantje waar we van de verschillende plaatselijke gerechten hebben geproefd. Er heerste een toffe sfeer en tijdens de ganse dag werd er nogal veel afgelachen. Meestal lachten we om domme dingen en vooral ik, omdat we heel moe waren. In de namiddag werden we rondgeleid door 2 Filipijnse dames in Chinatown en Intramuros. De dag werd afgesloten. We werden eerst nog ontvangen in het kantoor van Trias door Gudrun en Cathy, waarna we een heel lekkere maaltijd hebben benut in een lokaal restaurant. Het is nu 23 uur, en thuis is het 17 uur, ik ben blij, moe en voldaan en hopend op een verkwikkende nachtrust...

Nancy David

‘It’s my duty to God to strive hard to improve my life

To help my groupmother or centermate who are in need

Use my income’s profit

For the improvement of my family

Encourage my children to continue their studies, and pay my obligation

So help me God”

Dit is de eed die de leden van de microfinancieringsorganisatie ASHI afleggen wanneer ze deel uitmaken van de groep.  Een van de vele symbolen waarmee we maandag geconfronteerd werden. ‘s Morgens  werden we warm en hartelijk ontvangen met gezang, gebed en het Filipijns volkslied. In return produceerden wij met moeite een strofe van de Vlaamse Leeuw.  In de namiddag woonden we de wekelijkse vergadering bij in een meeting center (lees : een kleine ruimte met golfplaten dak temidden van een sloppenwijk) waar groepjes van ondernemende vrouwen rapporteren over hun zaak.  Tegelijkertijd gebeurt de wekelijkse terugbetaling van hun lening.  Wanneer iemand van de groep het moeilijk heeft, neemt iemand anders van de groep haar terugbetaling over.  Een staaltje solidariteit waar wij Vlamingen even stil van worden.

Na dolle rit met een tricycle keken we onze ogen uit in de kruidenierszaak van Olive, een van de tien finalisten van de Womed Award Zuid. Volgende week zullen we ze alle tien ontmoeten.  Maar eerst moeten we morgen om 6u30 paraat zijn voor weer een dag vol ervaringen.

Dominique

Het was vroeg dag vandaag: slecht geslapen en om 6u30 vertrek naar het eiland Talim. We genoten van de overtocht  op het meer Laguna de Bay eraan denkend dat hier, vorig jaar in september, de tyfoon ‘Ondoy’ alle schamele huisjes rond het meer met één ruk wegveegde. Deze zijn ondertussen allemaal weer heropgebouwd, wachtend op een nieuw  tyfoon.

Relaxed na de boottocht en de mooie natuur hoorden we tijdens onze wandeling naar het nieuwe ASHI-kantoor een vrolijke fanfare onze richting uitkomen. Wisten we veel dat het een begrafenis van een baby betrof. De vader, het witte kistje dragend op één schouder, leidde de stoet naar het nabijgelegen kerkje. Een stil moment.

In het Janosa ASHI center waren we uitgenodigd tot het volgen van een SFS (Solidarity Formation Seminar). Dit centrum kende problemen en ASHI wilde via dit seminar het solidariteitsgevoel tussen de leden verbeteren. Er waren 7 activiteiten gepland waaraan wij ook als markant groep deelnamen. De thema’s waren: mijn,  jouw en onze droom, verantwoordelijkheden en plichten, probleemoplossing, samenwerking en vertrouwen, het begrijpen van het uitleenproces en planning. De laatste activiteit was een test waarin we succesvol slaagden als markant groep. Subtropische temperaturen, emotionele momenten en een markante belevenis. We eindigden het seminar in harmonie met het liedje van Diana Ross : ‘ if we hold together’;

Het verbaasde ons dat ASHI zo goed gestructureerd is en uiterst professioneel werkt. Ook is er een heel strakke hiërarchie met meerdere managers op verschillende niveaus maar zoals één van hen vertelde ons: “ a lot of managers without money”.  

De boottocht in het avondlicht met de ondergaande zon bracht ons de afkoeling waar we de ganse dag naar uitgekeken hebben. 

Annemie Melaerts

Vandaag verlaten we ons intussen vertrouwde hotel Kuhala Bay, en rijden langs de oostkant rond Laguna de Bay. De tocht voert ons langs kronkelende wegen , steeds hoger, en we worden verwend met prachtige vergezichten, met kokospalmen, bananen en een kleurenfestijn van exotische bloemen. Is het de rijstijl van de chauffeur of eerder de talrijke bochten, maar iets maakt dat enkelen van ons opgelucht zijn wanneer we aankomen aan onze eerste afspraak van vandaag.

We worden verwacht in Pangil, waar ASHI een bouwproject uit de grond heeft gestampt om de slachtoffers van de tyfoon Ondoy te huisvesten. De - misschien wat onoverdachte - wens van Lut komt uit: het regent bij onze aankomst. De harde grond vormt zich, zelfs na een kleine plensbui, onmiddellijk om tot een kleverige, glibberige brij, waardoorheen we ons een weg ploeteren naar de nieuw gebouwde huizen. De openingsceremonie is prachtig, met veel formaliteiten, maar ook heel wat rituelen. Verspreid over het terrein worden kippen de kop afgesneden, en hun nog warme bloed dringt zich druppelsgewijze in de grond. Een mengsel van rijst, bloemen en muntstukken wordt gul uitgestrooid. Deze handelingen zullen de grond en de huizen beschermen tegen alle mogelijke kwade geesten. Daarna mag Eva de honneurs waarnemen, en met natuurlijke elan, alsof ze nooit anders gedaan heeft, knipt ze het lint door en worden de woningen plechtig geopend. De huisjes zelf zijn klein, maximum 5 bij 5, maar buiten is er ruimte voor een keuken en een afgescheiden toilet. We vinden het een mooi project, en luisteren maar wat graag het hele gebeuren op door onze aanwezigheid aan de eretafel. Na ellenlange toespraken, egards en dankbetuigingen houden we het echter niet meer, en stelen de show door luidkeels mee te zingen met hen en wat leven te brengen in de, naar onze normen, toch wel wat langdradige toestanden.

Na het ochtendgebeuren worden we op sleeptouw genomen door Gavin, de echtgenoot van Mila. Hij staat aan het hoofd van INSOL, een NGO die zich er vooral op richt veelbelovende ondernemers op weg te helpen door hen vorming te geven. Ook hier weer dat ongebreidelde enthousiasme, flegmatieke personen die anderen ertoe brengen zichzelf te overstijgen, dingen te doen waarvan ze op voorhand nooit hadden durven dromen. Zowel Gavin als Mila zijn sterke personen, die weten waar ze mee bezig zijn.

Hoewel? Is het verstandig een groep vrouwen die al een hele voormiddag braaf stil gezeten hebben, los te laten op een plaatselijke markt? Dit moet verkeerd aflopen. Niet alleen Gavin, maar ook Gudrun en Eva hebben alle moeite ons weg te krijgen uit een wirwar van steegjes met kleurrijke kraampjes en nieuwsgierige mensen. Met enige doortastendheid lukt dat toch, en komen we met slechts een half uurtje vertraging aan op het vormingskantoor van Insol in Laguna. Hier worden we verder ingelicht over de activiteiten van Insol. Hun werk en dat van hun leden laat een sterke indruk na op ons. Vooral Ma’am Tess, een dame die chocoladebonbons maakt en prachtig verpakt, maar daarnaast in haar onmiddellijke omgeving heel wat te verwerken krijgt, beroert ons.  We hebben heel wat bijgeleerd, en kruipen moe ons busje in op weg naar Calamba, waar ons hotel –met zwembad!- op ons wacht.

Geert

Na twee dagen van vroeg opstaan, eindelijk eens de kans om iets langer in bed te blijven. Deze keer stond een “American breakfast”op het menu, bacon, eggs en stevige pannenkoeken. De voormiddag kreeg een eerder academische opvulling. Eva wijdde ons in in de principes van ontwikkelingssamenwerking en maakte ons wegwijs in een aantal financieringsmechanismen. Gudrun gaf een voorstelling van de werking van TRIAS in de Filipijnen en lichtte de krachtlijnen toe van de projectplanning 2008-2013. Een boeiende uitwisseling volgde rond de beleidsbeïnvloeding tegenover bottom-up werking.

Rond 10.30u werd het tijd om verder te reizen weliswaar met ‘ontdubbelde’ bagage. 13 kg werd op weggestuurd naar TRIAS in Manilla en 10 kg namen we mee op een binnenlandse vlucht naar Caticlan Airport, Panay op weg naar Antique provincie.

Het gaf een warm gevoel om verwelkomd te worden door de lokale ASHI verantwoordelijken. Jimmy hing ons meteen een artisanaal vlechtwerkje om de hals. De rit voerde ons doorheen een schitterend landschap en een totaal “nieuw” stuk Filipijnen opende zich voor ons. Zee, stranden, palmen…..alles was voor handen, alsof we deel uitmaakten van een promofoto voor een exotische strandvakantie.Maar evenzeer maakten we kennis met het platteland,de rijstplantages, de carabao’s of waterbuffels, de kleine dorpen,de vele schooltjes en de massa’s kindjes langs de weg in blauw witte uniformen, allen met brede glimlach en tintelende oogjes, altijd klaar om even een fotografe te verleiden.

Het ‘werkbezoek’ deed ons nader kennismaken met de Sto. Rosario Coöperatieve van Pandan. De coöperatieve krijgt begeleiding van ADF (Antique Development Foundation),een partnerorganisatie van TRIAS. Deze begeleiding bestaat vooral uit vorming rond ontwikkeling, promotie en vermarkting van de producten. Het artisaneel vlechtwerk vindt ondertussen zijn weg naar meerdere werelddelen. Na ons bezoek vandaag nu zeker ook naar België via de talrijke aankopen van tasjes, portemonnaiekes… door de Markantvrouwen, uitermate vertrouwd met shoppen.

De dag werd afgerond in ‘exotische’ stijl, met een dinner op het strand, met kaarslicht en krab en met een paar lokale muzikanten op de achtergrond. Dit alles verzorgd door ASHI leden en hun echtgenoten.

Hopelijk volgt nu een verkwikkende nacht in de Beachlodge.

Annemie De Gussem

Wauw, wat een geluk dat we hebben, 8 uur mogen slapen!  Dan hebben Geert en ik nog beslist om 1 uur vroeger op te staan om in de zee te gaan zwemmen.  Wat kan je anders als je vanuit je bed de golven hoort aanspoelen op het strand.  Ik denk dat nu wel iedereen een vakantiegevoel heeft gehad vanmorgen en gisterenavond toen we ons avondmaal op het strand hebben gegeten.

Wat staat er vandaag op het vrij drukke programma? 

Om 7 uur ontbijt, en dan om 8 uur vertrek naar Laua-An in Kibangaan deelgemeente waar we een suikerrietbedrijf bezoeken, partner van Insol, waar we Mila en haar man Gavin terug ontmoeten.  Het doel van Insol is om de produktie van suikerriet terug op te krikken, door o.a. de kwaliteit van de molens te verbeteren en over te schakelen naar biologische teelt en zo het rendement te verhogen.  Ergens uitgenodigd worden zonder snack kan hier gewoonweg niet, dus eten we gebakken banaan en een soort zoete aardappel met een paarse kleur, echt lekker. We drinken kokosmelk met een rietje uit onthoofde verse jonge kokosnoten. De warmte hangt al helemaal in de lucht, dus als we even tot aan het rietveld wandelen, dragen we allemaal een pet of een paraplu. Terug de auto in om het suikerrietveld te bezoeken en naar de werking van de meer dan 100 jaar oude molen te kijken.

Dan rijden we verder naar San Jose waar we onderweg stoppen om te lunchen, ja vermageren  zullen we hier niet.  Als verrassing wordt er ineens een verjaardagstaart naar onze tafel gebracht onder luid happy birthday’ gezang van iedereen aanwezig. Ja je verjaardag hier mogen vieren is toch wel iets heel speciaal.

Vlug het busje terug in waar we in San Jose de marktkramers van de publieke markt bezoeken.  Een vlug vlug bezoekje, want gisteren heeft Jozef ondervonden dat als de vrouwen losgelaten worden om te winkelen ze niet meer te houden zijn.

We rijden weer verder tot in het regionale kantoor van Ashi waar de Deelgemeente justitiepleiters (Barangay Justice Advocates – ik tracht het maar te vertalen) van San Jose, een korte uitleg geven over hun nieuwe organisatie. Zij pakken het veel voorkomend geweld tegen vrouwen aan. Ze willen de mensen hier ook bewust maken van hun rechten en hen te steunen in het opkomen voor hun rechten. Deze boodschap willen we overbrengen bij de gouverneur van Antique, waar we iets later een 15 tal minuten ontvangen worden.  Terug in het kantoor van Ashi, terug snacks, maar iedereen zit al vol spanning te wachten om de familie te bezoeken van de homestay, waar daar zullen we de 2 volgende dagen en nachten verblijven.  Het duurt een tijdje vooraleer iedereen weet waar hij de nacht mag doorbrengen want Mila heeft het spannend gemaakt. Iedereen introduceert zich om de beurt. De Filipppijnse moeders heten ons welkom. We vertellen van onze vreugde om hen te ontmoeten. Mila vertrouwt ons aan elkaar toe. We omarmen elkaar en worden zusters. De sfeer hangt er al helemaal in. 

Nieuwsgierig naar waar ieder van ons naar toe gaat, en welke avonturen ons te wachten staan, vertrekt elk met een tricycle of auto.  Ik zelf zit aan de kust en wordt verwelkomd door de hele familie van Mercy Relota, mijn gastvrouw.  Niet alleen vader, moeder, zoon en 2 dochters maar ook de schoondochter, schoonbroers, kleinkinderen, tantes, vriendinnen en wie nog meer.  Dit zal nooit lukken om de namen te onthouden.  Ook hier terug eten, pancit – roergebakken noedels, speciaal klaar gemaakt voor mijn verjaardag, hoe attent. Dan wil mijn gastmoeder tonen wat ze als werk doet, nl kleren maken voornamelijk schooluniforms, en ze wil me een verjaardagskado geven en ik mag kiezen welk kledingstuk ze voor me zal maken. Een witte bloes kan je altijd gebruiken, mijn maten worden opgenomen en een halfuurtje later is de bloese af. De knopen en knoopsgaten worden morgen door de dochter verder afgewerkt. Niet voor niets was Mercy een kandidate voor de Womed Zuid award twee jaar geleden.

Nu vlug terug naar ons huisje, ik ben doodmoe, en ik heb aan de dochter beloofd om haar morgen te vergezellen naar haar werk, buying and selling fish, van half 7 tot half 9. Spannend! 

Lut Staes

Hallo daar in het verre Belgenland.

Vandaag ben ik terug het bloggertje, ik was degene die ook als eerste  mocht bloggen.

Wat een ervaring zeg, jullie hebben al heel wat reiservaringen met ons kunnen delen. Wel vandaag was er weer een om u tegen te zeggen.

Deze morgen hadden we onze 2-daagse achter de rug bij ons gastgezin. Bij mij en ik denk dat ik ook voor de andere markante madammen mag spreken bracht deze homestaying tegenstrijdig gevoelens teweeg, emoties die mij in dit zwoele klimaat kippenvel momenten bezorgden. Voor mijn persoonlijke ervaring met mijn gastvrouw en haar gezin wil ik hier niet verder in detail gaan. Ik heb mij, in zoverre ik kon, mij volledig aangepast aan mijn gastgezin. Wel was het een heel verlegen vrouw die ieder uur meer en meer openbloeide en ondekte dat wij, en dat was ook de boodschap dat ik haar heb meegegeven, veel gemeenschappelijke punten hebben. We zijn beiden moeder en echtgenoot, hebben familie en buren, behoren tot een vereniging en een gemeenschap, we werken om een beter of comfortabeler leven te hebben en vooral we willen dat onze kinderen een goede opvoeding krijgen en dragen samen met onze echtgenoot zorg voor het gezin. Ben je nu in Calcuta, Afrika of de Filipijnen, we zijn en blijven moeders tot we ons hoofd erbij neerleggen en dan nog zal de waarde van ons moederschap onze kinderen en kleinkinderen blijven beïnvloeden. Vandaar dat zij de lening die ze via Ashi kunnen krijgen, direct invloed heeft op hun kinderen en levenskwaliteit.

Eerlijk gezegd ben ik ook een beetje blij dat de homestaying achter de rug is. Het is ECHT back to basic, kamperen voor de liefhebbers heeft er geen gelijken aan. Je probeert alles in je op te nemen gedurende de dag en het beste er van te maken en eerlijk gezegd heb ik er van genoten. De dag was zalig maar de nacht was eng. Ik moest echt mijn verstand op nul zetten en zeggen dat er nog veel ergere dingen waren dan enkele levende wezentjes die ‘s nachts het huis overnamen. Zo heb ik enkele kakkerlakken tegengekomen waar de meeste kakkerlakken bij ons jaloers op zouden zijn qua grootte. De muizen zorgde dat er tegen de ochtend geen  etensresten meer op de grond lagen en houden zo het huisje netjes en de salamanders zorgen dat de muggen weinig kans krijgen om je lichaam aan te vallen. Maar eerlijk gezegd vind ik salamanders best wel leuke beestjes dus mocht ik eigenlijk niet echt klagen.

Na deze twee toffe dagen en enge nachten namen we afscheid van ons gastgezin. Door een VIP in Antique, Bernie een fantastische trip gemaakt door het paradijselijke Antique. We hebben twee kerken bezocht en dit waren heel oude gebouwen die ongeveer 250 jaar oud waren en tijdens de Spaanse bezetting waren gebouwd. De enige gebouwen met een lang verleden. Rond 11 uur werden we verwacht in Anini-Y. Niet te geloven maar we voelden ons echt als vip’s.

Weer een kippenvel moment, gewoon niet normaal. Het was broeierig heet en een 20-tal meisjes en jongens die gebodypainted waren kwamen ons tegemoet met bloemenkransen en kransen met schelpen eraan. Opeens klonk er muziek en de netjes opgestelde groep begon een traditionele dans. Lut en ik kon het niet laten om proberen mee te dansen. De groep zette zich in beweging en we volgende hen tot aan de zee. Daar stonden vele dorpsgenoten.

Na het tekenen van het gastenboek van het dorp werden we door de burgemeester van het dorp toegesproken. Na het benuttigen van de gebruikelijke snacks, wat voor ons een middagmaal is, konden we in de schaduw genieten van allerlei dansers. Eerst een koppel die al verschillende wedstrijden had gewonnen en een tango en andere stijldansen in de zinderende hitte dansten. Dan een volksdans groep en dan terug die jongens en meisjes die prachtige traditionele dansen en bijhorende acrobatisch toeren uithaalden. Met veel appreciatie namen we afscheid van deze gastvrije mensen. De dansgroepen waren speciaal voor ons van een andere gemeente overgekomen. Na een bezoek aan een kerk met een fiere gids namen we afscheid en reden verder langs hele mooie stranden.

Ze waren volop bezig de kustbaan aan het aanleggen en soms moest onze chauffeur er op de cm rijden om niet in diepe kuilen of andere dieptes terecht te komen. Onze chauffeur is heel voorzichtig met de auto en geen enkele bobbel of gat in de weg wordt verkeerd ingeschat. Nu het is ook ons enig transportmiddel voor onze rondreis in Antique en we kunnen ons niet voorstellen dat we deze lange trip zouden moeten door brengen in een zijspan of in een jeepney (zonder airco). Nu ik moet mij toch telkens aanpassen als ik uit een frisse auto/ruimte kom en dan die vochtige warmte die op je afkomt.

Nu nog een van die tegenstrijdigheden. Het middagmaal hebben we benut in een soort hotspring. Een warmwaterbron die aan het vulkanisch strand opborrelt. Terug een warme ontvangst en een uitgebreide lunch.

Intussen hadden Lut en Geert een frisse duik in de zee genomen maar waren wat gesneuveld teruggekomen. Eindelijk kon ik mij “nurse” talenten te voorschijn halen. Na zowel bij Lut als bij Geert met een fijn naaldje de splinters uit hun wonden te hebben verwijderd, heb ik mij met veel toewijding en vooral veel liefde hun bijna dodelijke wonden verzorgd. Ze waren alle twee heel flink en kregen er nog een zoentje boven op. Na nog een kerk en winkel bezoek zijn we richting luchthaven gereden, een hobbelige weg en ondanks ik vooraan zat was ik toch blij dat we aan de luchthaven waren, net op tijd. Wat ook net op tijd was voor Annemie De Gussem die na de vlucht en de taxi rit naar ons hotel in Manila de oprit van ons hotel heeft gezegend met het eten van Antique, een kwestie van uitwisseling. Het is toch een uitwisselings-reis hee!!!!

De hele ervaring doet ons soms verlangen naar ons westers luxeleventje,  maar ik zal vooral heel blij zijn dat ik bij mijn terugkeer mijn kinderen en mijn man zal kunnen knuffelen en bedanken dat ik deze prachtige reis kon maken.

Allez, Sorry voor deze uitgebreide blog maar je zou me dan eens moeten horen praten.

Groetjes Nancy David

Terug in hotel Fersal in Manilla geslapen na onze homestay, toch wel een hele luxe, iets wat we de eerste dag in Manilla in hetzelfde hotel niet zo ervaren hebben.  Hoe een mens toch vlug zijn grenzen verlegt.

Omdat het vandaag een formele dag is (ontmoeting van de 10 kandidaten van de Womed Award), passeren we eerste de controle van Evan ivm onze kledij : Nancy en ik kunnen toch best nog een sjaal rond onze schouders draperen. Maar Nancy houdt het niet bij die ene, zij heeft ook nog een sjaal rond haar middel gewikkeld wat uiteindelijk een inventieve oplossing blijkt te zijn voor een siroopplek op haar witte broek.  De propere kledij in onze valies begint te minderen, dus moeten we inventief zijn.

Met 3 taxi’s naar het Ashi kantoor, één met Jozef, Eva en Geert als verantwoordelijke, de eerste maal dat er enkelen van ons alleen op stap zijn zonder begeleiding, toch wat spanning bij Jozef.  Gelukkig komt de taxi van Geert onmiddellijk na Jozef bij Ashi aan, maar Eva is nog nergens te bespeuren.  Zo’n 10 minuten na ons, na wat zenuwachtig over en weer geloop van Jozef, komen ze dan toch aan. Zij hebben 20 pesos meer betaald voor de taxi en hebben iets meer van de stad gezien. 

Het is een hele drukte in het Ashi kantoor waar de kandidaten van de Womed Award samen met hun verantwoordelijken rondlopen.  Het is een 2 jaarlijkse prijs die uitgereikt wordt  voor de meest ondernemende vrouw.  Overal in het gebouw zijn standjes opgesteld waar het bedrijfje en de familiale situatie van de kandidaten wordt toegelicht.  Waar wij onze standje moeten maken, is niet duidelijk, zij zijn ons blijkbaar vergeten, wij mochten ons namelijk ook voorstellen adhv enkele voorwerpen.  Vlug vlug worden er enkele tafels op een open ruimte geplaatst, en dan kunnen wij aan de slag.  Ook voor ons zelf is het heel interessant om elkaars infostandje te bekijken, misschien wel meer dan dat de Filipijnse vrouwen geïnteresseerd zijn.  Onze icebreaker is toch niet zo geslaagd, we hebben te weinig kunnen oefenen, maar van Mila krijgen we nog een 2^de kans morgenvroeg.

De hele voormiddag lopen we individueel langs de standjes en kunnen allerlei vragen stellen aan de kandidaten, zoals hoe en wanneer zij begonnen zijn, wat zijn hun toekomstperspectieven, hoe combineren zij hun werk met hun gezin.  Er zijn 2 vrouwen die een typisch winkeltje uitbaten, één die een vishandel heeft, iemand een restaurantje, 3 vrouwen die kledij ontwierpen en maken, er is een bakery, iemand maakt peanutbutter en de laatste vervaardigt pralines.  Nancy en ik hebben ons laten verleiden om een avondkleed te laten ontwerpen door één van de kandidaten.  Onze maten worden opgenomen, en ik heb me even een model gevoeld als ik een geshowd avondkleed aanpas.  Al vlug staan al de kandidaten er te lachen, te bewonderen, en foto’s te trekken midden in de gang, waar ik het nodig vond om me om te kleden.  De foto’s ervan zal ik jullie nog onthouden, anders is de verrassing er af.

In de namiddag maken we kennis met de juryleden waar we gedachten uitwisselen over de kandidaten.  Dingen die voor ons belangrijk zijn, opmerkelijk enz.  Na ons gesprek gaan de juryleden zich afzonderen om de 3 beste te selecteren, heel spannend voor de kandidaten. 

Dan beslissen Evan en Jozef dat we in een gezellige koffieshop in de stad, de evaluatiepapieren gaan invullen.  Juist op tijd komen we er aan, want we worden net niet nat gemaakt door de eerste serieuze regenbui die we in de Filipijnen meemaken.  Stel je voor dat we in het regenseizoen geen regenbui zouden meemaken in de Filipijnen!

En nu is het shopping time.  We besluiten met z’n allen de nog resterende objecten te gaan aanschaffen voor onze ‘Koffers uit Manila’.  In de grote shoppinghal is het absoluut niet te doen om met 6 vrouwen en een man rond te lopen, dus al vlug splitsen we en vinden we elkaar na een half uurtje terug op de afgesproken plaats.  Dan besluiten we om onmiddellijk naar het gezellig restaurant te gaan waar we eerder nog geweest zijn, want het is toch al na 8 uur geworden.  De keuze van onze gerechten kunnen we al vlugger maken, nog enkele glaasjes bier, fruitsap of wijn, en we kunnen er weeral tegen.

Na een weldoende buikmassage van onze nurse Nancy, en de hotstones van mijn kamergenoot Geert kan ik toch rustig gaan slapen.  Mijn buik was namelijk heel dik geworden door lucht in de darmen, een vrij pijnlijke aangelegenheid. Morgen de laatste dag in Manila, de Filipijnen, het einde nadert van onze avontuurlijke reis waar we zo lang naar hebben uitgekeken.

Dat was het dan. Onze laatste dag zit erop. Morgen laten we de Filipijnen achter ons en vliegen we terug naar huis. Maar hier stopt het niet. De hitte, de reuk, de insecten, de chaos van Manilla, de natuur van Antique maar vooral de hartelijkheid van de Filipino(a)s zullen nog lang in onze gedachten blijven nazinderen.

De armoede en de harde inspanningen van Trias, Ashi en Insol en andere NGOs die hieraan willen verhelpen hebben onze aandacht en vooral onze steun gekregen. Dit was duidelijk te horen op de evaluatievergadering deze morgen. We hebben vooral geleerd dat Filipino(a)s graag eten, dat kinderen, familie en relaties heel belangrijk zijn voor hen, dat zij heel verlegen en onderdanig zijn door een verleden van onderdrukking, dat zij tijd nodig hebben om te reflecteren en na te denken vooraleer te antwoorden of te reageren, dat zij snel gekwetst zijn door negatieve opmerkingen maar dat Ashi en Insol hard werken om hen zelfvertrouwen te geven en waardigheid te vinden in het uitbaten van hun bedrijfje.

Wat mij vooral getroffen heeft is de sterkte van deze mensen. Zoveel problemen, zoveel tegenslagen en toch telkens weer opstaan, herbeginnen, doorgaan, verdergaan, met de glimlach, hun droom achterna... Al deze opgedane kennis en ervaring nemen we mee naar België zodat we hen volgend jaar in maart n.a.v. de WOMED Award op een gepast wijze kunnen ontvangen.

Overladen met cadeau’s namen we afscheid van Ashi en Insol om daarna zelf op zoek te gaan naar cadeau’s voor onze geliefden thuis. Die vonden we in overvloed in het Silahis Arts and Artifacts Center in Intramuros waar we onze laatste Pesos neertelden. Met pak en zak geladen en helemaal platzak namen we de taxi naar ons hotel. Het was spitsuur en de straten stonden blank van de hevige stortregens van voordien. Om de lange files te vermijden werden binnenwegen genomen en reden we in het duister door de krottenwijken van Manilla, waar nog volop bedrijvigheid heerste, tot we het noorden kwijt waren. Tot onze grote verbazing reed de chauffeur plots een straat in die helemaal in een rivier was veranderd. Even later stroomde het water de auto binnen en zaten we met natte voeten. Met dichtgeknepen billen zaten we de rit van anderhalf uur naar het hotel uit.

Het is tijd om naar huis te gaan. Goodbye Manilla en vaarwel. Mabuhay!

Annemie Melaerts